Çalışan bağlılığına yalın bir bakış
3 October 2017
MOERS Nilüfer Ofisi açıldı
23 October 2017

Öğretmenin bir çok yolu var; peki hangisi doğru?

Öğretmenin bir çok yolu var; peki hangisi doğru?

Adnan YAZICI

İnsanoğlunun binlerce yıllık geçmişinde bilgi birikimini, deneyimini bir sonraki nesle aktarmak her zaman en önemli dertlerinden biri oldu. Bunu yapabilmek için bir çok yöntem denedi, farklı bakış açıları geliştirmeye çalıştı. Günümüzde en mükemmel öğretme yöntemleri üzerinde çalışmalar tüm hızıyla sürmekte. İş hayatında özellikle endüstri alanında bu konuda bir çok farklı bakış açısı mevcut.

Bunun nedeni öğretmenin,öğrenmenin,öğrendiğini uygulamanın çok zor ve içindeki insan faktörü nedeniyle değişkenliklerin çok fazla olması. Bir özdeyiş bu durumu aslında çok güzel özetliyor.

Söylemen seni duyduğu anlamına gelmez

Duyması seni dinlediği anlamına gelmez

Dinlediği seni anladığı anlamına gelmez

Anlaması söylediklerini kabul ettiği anlamına gelmez

Kabul etmesi söylediklerini yapacağı anlamına gelmez

Söylediklerini yapması bunu sürdüreceği anlamına gelmez.

Görüldüğü üzere bir işi öğretmenin, onu benimsetmenin en az 6 aşaması var. Bu nedenle işe başlattığınız kişiye iş başı eğitiminde, görev tanımını değiştirdiğiniz personele yeni işi öğretirken bu işlemi mutlaka bir yöntemle yapmak gerekir.

Bu yazının amacı da yalın bakış açısı ile Japon kültüründen derlenerek oluşturulan eğitim yönteminin nasıl standart hale getirilebileceğini anlatmak, bunun yanı sıra diğer üretim sistemlerinde de kullanılan farklı metodlar hakkında kısa bir bilgilendirme yapmak, farklı bir bakış açısı kazandırmaktır.

Japonyadaki eğitim sisteminin 800 yıldır küçük değişiklikler dışında aynı kaldığını düşünürsek eğitim, öğretim konusunda oldukça ileri bir düzeyde olduğunu söyleyebiliriz. Bunu üretim alanlarında da usta çırak ilişkisini esas alarak yapmaya devam ediyorlar. Toyota’nın öğretme yöntemleri ile Japon kültüründeki öğretme yöntemleri arasındaki benzzerlik nedeniyle öncelikli olarak Japon kültüründeki öğrenme yöntemini doğru anlamak gerekir. Japon eğitiminde şekil anlamına “KATA” sözcüğü bir çok beceri gerektiren KARATE, ÇAY SERAMONİSİ, BAHÇE bitkileri yetiştirme gibi alanlarda öncelikli olarak şeklen taklit ederek öğrenmeyi önerir.

Bu nedenle öğretmenin ve öğrenmenin metodlojisi olan SHU HA RI yöntemi de temelini “KATA “ felsefesinden almaktadır. Bu aşamalar öğretmenin ve öğrencini katılımını gösteren 3 aşamadır. Beceriler ancak tekrarlanarak ve deneyimlenerek kazanılabilir.

SHU aşamasında öğrenci uzmanın dikkatli gözetimi altında standartlaştırılmış işi defalarca yerine getirmek suretiyle işin temellerini öğrenir.Burada uzmanın dikkatli gözetimi son derece önemli olup yapılan işin tarifi de oldukça önemlidir.

Bu aşamada işçi GÖR, DENE, SÖYLE VE UYGULA çevrimi kullanılarak eğitilir. İşçi ilk adımı yaparken öncelikli olarak işi uzmanın yapmasından görür, daha sonra kendisi dener, sonra adımları yüksek sesle anlatarak tekrarlar. En son aşamada ise  tüm bunları tekrarlar ve sonraki aşamaya geçebilir.

HA aşamasında öğrenci,uzman onu kontrol etse de denetlenmeden uygulama yapabilmek için daha  fazla özürlüğe sahip olup kuralları yaratıcı şekilde uygulayabilir.

Bu aşamada usta öğrencinin yine yanında olacak ve yaptığını denetleyecektir.

aşaması ise artık öğrencinin düşünmeden operasyonu ezbere yapabildiği, sürecinde derinlemesine ustalaşabildiği aşamadır. Bu aşamada işçi işi iyileştirmeye, birleştirmeye başlayabilir.

Peki bu kadar net olan ve faydalı olduğuna inandığım sistemi Türkiyedeki üretim sistemlerine ve işçilerine uygulamak mümkün mü?

Biraz değiştirerek evet…

Bu uygulamayı yönetiminde bulunduğum işletmelerde ekip liderlerinin veya grup liderlerinin verdikleri eğitimlerde biraz daha farklılaştırarak denedim.

5 DEFA YAP, GÖSTER, ANLAT

5 DEFA BİRLİKTE YAP, GÖSTER, ANLAT

5 DEFA YAPTIR, ANLATTIR, KONTROL ET.

İşin temelinde yaklaşım ve çevrim aynı olmakla birlikte daha basit bir anlatımla denediğim bu yöntemin oldukça başarılı ve etkin olduğunu söyleyebilirim.

Genel olarak sanayide makina, ekipman, malzeme gibi üretim faktörlerinde çok detaylı şartnameler, teknik resimler, test gereklikleri olmasına rağmen ne yazık ki bu faktörleri birleştiren ve kullanarak ürün yapan insan faktöründe herhangi bir standardizasyon sağlamak için öğrenim metodolojisi çok fazla yok. Bu nedenle de yukarıda belirttiğim yöntemler veya benzeri yöntemler ile çalışanın yapacağı iş konusunda geliştirilmesinin katkısı işe çok fazla olacaktır.

Bu şekilde doğru zamanda ,doğru ürün,doğru maliyet ve iş güvenliğini sağlayarak üretim daha kolay gerçekleştirilecektir.

Öğretmek, liderliğin ilk adımıdır.

//]]>